Latex، اوّلین بار

latex-lion

ممکنه بسیاری از کاربران کامپیوتر فقط مجموعه های Office رو مثل آفیس مایکروسافت، آفیس لیبره و آفیس باز برای نوشتن، ویرایش و تولید محتوای متنی بشناسن. این درحالیه که موتورهای دیگری هم هستن که چنین کاری رو به نحو بهتر و با کیفیت بیشتری انجام میدن. موتورهای LaTeX. مجموعه این موتورها بهمراه ابزارهای دیگری در قالب یک مجموعه بزرگ به نام Texlive جمع آوری شدن. برای استفاده بی دردسر و توام با تمام امکانات، نصب کامل texlive حرفه ای ترین ایده هست. مرجع اصلی Latex سایت خودشه. گرچه برای شروع، آموزش های مختصر و مفید زیادی توی اینترنت وجود دارن.

نصب تکسلایو:
ابتدا آخرین نسخه texlive رو از اینجا بردارید( همین فایل در ویندوز هم قابل نصبه). بعد این فایل iso رو اکسترکت کنید و از طریق ترمینال به مسیر پوشه حاوی محتویاتش برید. حالا

perl install-tl

رو وارد کنید و اینتر کنید. بعد

 o 

و اینتر؛ بعد

 l 

و چهار مرتبه اینتر ؛ بعد

 r 

و اینتر و بعد

 i 

و اینتر. خب؛ تمومه! بعد از چند دقیقه پیغام خوش آمد به Texlive رو دریافت خواهید کرد.

اوّلین تجربه:

متن

\documentclass{article}
\begin{document}
Hello word!
\end{document}

رو در قالب یه فایل به اسم test.tex ذخیره کنید. از طریق ترمینال به مسیر این فایل برید و دستور

pdflatex test.tex

رو بزنید. پیغام

Output written on test.pdf (1 page, 11852 bytes).
Transcript written on test.log.

نشون میده که فایل pdf ساخته شده. pdfخوان من evince هست. بنابراین

evince test.pdf

فایل pdf ساخته شده رو باز می کنه. دقت کنید که حتی اگر فایل رو با اسم test ذخیره کرده بودیم هم، با دو دستور

pdflatex test
evince test.pdf

همون اتفاق قبل می افتاد( در این دنیا پسوند ها و عناوین مهم نیستن). اما گاهی لازم داریم تا یه متن فارسی داشته باشیم. متن

\documentclass{article}
\usepackage{xepersian}
\settextfont{XB Yas}
\begin{document}
سلام دنیا!
\end{document}

رو توی یه فایل با اسم fatest.tex کپی کنید. من قبلا فونت XB Yas رو توی دایرکتوری فونت هام قرار دادم. این کار لازمه. دستور

xelatex fatest.tex

رو بزنید. دوباره پیغام

Output written on fatest.pdf (1 page).
Transcript written on fatest.log.

ظاهر میشه و بعد، دستور

evince fatest.pdf

فایل pdfای رو که ساخته شده، نشون میده.

برای این که بشه محتویات فایل های متنی رو تغییر داد، لازمه که از یه ویرایشگر استفاده بشه. ویرایشگرهایی گرافیکی مثل gedit یا تحت ترمینال مثل nano انتخاب های خوبی هستن( در صورت استفاده از نانو برای نوشتن فارسی، باید قابلیت فارسی نویسی در ترمینال رو فعال کرد. نصب نرم افزار bicon و اجرای اون در ترمینال، این کار رو انجام میده. البته konsole این قابلیت رو به صورت پیشفرض داره).

اما این کارها وقت گیر هستن. ویرایشگرهایی اختصاصی برای نوشتن در لاتک مهیا شدن که بواسطه اونها دیگه احتیاجی به ترمینال نیست. معروفترینشون gummi، texmaker و texstudio هستن. حتی ویرایشگرهایی هم در دسترس هستن که مشابه نرم افزاری مثل dia عمل می کنن، ولی کد لاتک اون دیاگرام یا شکل کشیده شده رو هم در اختیار قرار میدن. درکل اگه با مستندات ریاضی سروکار ندارید، gummi و درغیر اینصورت، اون دوتا انتخاب های مناسبی هستن. ضمنا texstudio خاصیت جست و جوی معکوس از فایل تکس به فایل تولید شده و برعکس رو داره و بنابراین برای ویراستاری بسیار موثره. تمام این هایی که اسم برده شد، توی مخازن توزیع های معروف هستن. من با pacman هرسه رو نصب کردم. اگه مستندات فارسی قرار هست تولید بشن، لازمه که تغییر کوچیکی در این ویرایشگرها اتفاق بیفته.

در Texmaker:
به آدرس

Options> Configure Texmaker> Quick Build 

برید و بعد از تیک دار کردن گزینه User، متن

xelatex -interaction=nonstopmode -synctex=-1 %.tex

رو بجای کل متن جعبه، کپی کنید. حالا گزینه XeLaTex + View PDF رو تیک دار کنید و روی OK کلیک کنید.

در Texstudio:
به آدرس

Options> Configure Texstudio> Build 

برید و Default Compiler رو روی Xelatex تنظیم کنید.

در Gummi:
به آدرس

 Edit> Preferences> Compilation

برید و TexLive with XeTeX رو تیک دار کنید و close رو بزنید.

استفاده از ویرایشگرهای اختصاصی LaTeX:

حالا texmaker یا texstudio رو باز کنید و به آدرس فایل fatext.tex برید و فلش کنار کشوی quick build یا دکمه F1 رو بزنید.
یا Gummi رو باز کنید و به آدرس فایل fatext.tex برید و بعد از باز کردن فایل، دکمه فلاپی یا Ctrl+S رو بزنید تا pdf تولید شده، نشون داده بشه. البته حیفه که از خاصیت ارزشمند Gummi استفاده نکنید. به آدرس

 Edit> Preferences> Preview

برید و PDF compiling رو تیک دار کنید و سپس close. الان دیگه تغییر در فایل متنی، بعد از یک ثانیه خودبخود توی فایل pdf مشاهده میشه.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *